Jan Wernik "W imię króla, w imię mistrza"

Powieść ta osadzona jest w latach 20. i 30. XV wieku. Król Władysław Jagiełło rządzi już od czterdziestu kilku lat, bitwa pod Grunwaldem poważnie naruszyła potęgę Krzyżaków, którzy jednak nie chcą się z tym pogodzić. Knują intrygę w celu rozerwania unii polsko-litewskiej: wielki książę litewski Witold miałby otrzymać koronę, a więc i niezależność od Polski. Plany te popiera cesarz niemiecki, a nawet Jagiełło przez chwilę się ku temu skłania, ale wycofuje się po zdecydowanym sprzeciwie swojego otoczenia. Tymczasem po obydwu stronach trwają intensywne działania szpiegowskie, którym w książce poświęcono dużo miejsca - właściwie to szpiedzy są głównymi bohaterami, po polskiej stronie - Henryk z Knitowa i (udający dominikanina) tzw. Grzegorz, po krzyżackiego Hermann Rode i Konrad Doehne. 

Książka trzyma w napięciu, wciąga, jednocześnie przekazując wiedzę o różnych elementach średniowiecznego świata, także tych mniej znanych. Ciekawie czyta się o różnych sposobach stosowanych przez szpiegów, m.in. wykorzystanie habitu jako kamuflaż czy ucieczka przez otwór na nieczystości. Zaskakiwać może traktowanie przez część postaci astrologii jako nauki czy niektóre inne zabobony. Na kartach powieści możemy spotkać ważne postaci historyczne - oprócz wspomnianych władców i dwóch mistrzów krzyżackich są to zwłaszcza książę Bolesław Świdrygiełło, biskup krakowski i kanclerz Zbigniew Oleśnicki, Piotr Szafraniec czy Paweł Włodkowic. Zdecydowanie warto to przeczytać.

Kard. Stefan Wyszyński "Zapiski więzienne"

Poniższa książka, podobnie jak omawiana wcześniej "Przyjaciel Boga i ludzi", składa się z zapisków pamiętnikarsko-duchowych kard. Stefana Wyszyńskiego. Tu dotyczą one okresu internowania - uwięzienia przez władze komunistyczne, które trwało od 1953 roku. Zmieniało się miejsce internowania i jego warunki: najpierw Rywałd koło Lidzbarka, potem Stoczek Warmiński, Prudnik Śląski i wreszcie Komańcza. Jak Prymas Tysiąclecia dowiedział się później, równolegle pojmano i torturowano abp Antoniego Baraniaka po to, by wymusić na nim zeznania obciążające Wyszyńskiego, ten jednak nie uległ,

Podstawowym cierpieniem dla kardynała była niemożność pełnienia swoich obowiązków biskupich, odprawiania Mszy wśród wiernych podległych mu diecezji, zwłaszcza Mszy świątecznych. Oprócz tego pobyt w Stoczku, w nieogrzewanym budynku zimą, odcisnął swoje piętno na jego zdrowiu. Jego korespondencja z krewnymi (ojcem i siostrą) była poddawana kontroli, nie doręczana do nich, a jedynie im odczytywana. W Stoczku razem z prymasem internowano księdza i siostrę zakonną; w Prudniku poprawiły się warunki mieszkaniowe, w Komańczy zaś umożliwiono przyjazd rodziny, a nawet innych biskupów, jednak sam Wyszyński nie mógł opuszczać miejscowości. Tam właśnie ułożył słynne Śluby Jasnogórskie Narodu Polskiego, złożone w 1956r.

W zapiskach uderza głęboka wiara oraz pokora Prymasa Tysiąclecia. W kontaktach z przedstawicielami władz domagał się swoich praw, jednak w modlitwach odbierał swoje uwięzienie jako słuszną karę za swoje grzechy i sposobność do składania ofiary z cierpienia dla dobra Kościoła i Polski. Pomimo bólu zachowywał niezwykłą pogodę ducha, cieszył się tym, co było mu dostępne, przede wszystkim głęboką relacją z Bogiem i Maryją. Narzucił sobie dyscyplinę modlitwy (wiele godzin w planie dnia) i pracy intelektualnej - dużo czytał i pisał, a także ćwiczył języki obce. Nieraz to on wraz ze współuwięzionymi przejawiał największe starania o uporządkowanie terenu wokół czy odgarnięcie śniegu. Książka jest niezwykle cenna jako wgląd w wewnętrzne życie jednego z największych ludzi Kościoła XX wieku, zaliczonego niedawno w poczet błogosławionych. Gorąco polecam lekturę.

Kacper Kita "The House of Le Pen Saga"

This book is a family biography as well as a history of a political party, as it focuses on Jean-Marie Le Pen, the founder and longtime leader of Rassemblement national (for a time known as Front National), and his daughters, especially Marine Le Pen, to whom he eventually handed over the leadership of the party. The party is usually described as “far-right,” although, in the author’s view, this is not entirely justified. It is true that in its early days, the National Rally defended the existence of the French colonial empire, as well as the Vichy regime, which is often portrayed as having collaborated with Hitler (although this book, as well as Jacek Bartyzel’s "Chronology of Action Française", presents the story somewhat differently). It later adopted nationalist and anti-immigration positions, to which it remains committed to this day. In other respects, however, one can sometimes wonder whether the Le Pens’ party should be described as right-wing at all. Even under Jean-Marie, it included both Catholics and neo-pagans, solidarists and free-market liberals. Under Marine, a fairly influential gay wing emerged, while she also expanded the party’s social-welfare programme. Moreover, one would look in vain for opposition to abortion in today’s National Rally, while the Catholic activists who have remained members have been marginalised (unless they were needed to compete with Éric Zemmour, who occupies an even more right-wing position).

The book’s biographical elements are also interesting. Contrary to what the title might suggest, the Le Pens did not belong to any aristocratic family; on the contrary, Jean-Marie was born into a poor peasant family. We can read about his participation in the Indochina War as a trooper, the mysterious inheritance left by a teenage millionaire who bequeathed his fortune to the party, and an assassination attempt against the Le Pen family, which Marine survived at the age of eight. There are also accounts of family quarrels, including how Marine expelled Jean-Marie from the party because of his controversial statements. If the author speaks of a “dynasty,” it is because three generations of the family have been involved in politics, while the National Rally has in a sense become a family business. The book also offers an insight into how French politics works in general. I heartily recommend reading.