Książka podejmuje tematykę stosunków katolicyzm - judaizm, przede wszystkim na płaszczyźnie teologicznej. Przyczynkiem do jej powstania stał się dokument "Między Jerozolimą i Rzymem" podpisany przez międzynarodowe organizacje ortodoksyjnych rabinów Ameryki, Europy i Izraela oraz artykuł Benedykta XVI, wówczas już papieża seniora, "Łaska i powołanie bez poczucia winy". Ten drugi tekst omawia przede wszystkim "teorię substytucji" (inaczej - teologię zastąpienia, obecną w pismach niektórych ojców Kościoła, dziś już odrzuconą) oraz stwierdzenie św. Jana Pawła II o "nigdy nie odwołanym przymierzu" Boga z narodem Izraela.
Upraszczając, teologia zastąpienia miałaby twierdzić, że z nadejściem Chrystusa Żydzi przestają być narodem wybranym, bo tę rolę przejmuje Kościół. Odrzucając ją, Benedykt XVI jednak analizuje, czy możnaby mówić o zastąpieniu bądź przemijaniu tego, co było charakterystyczne dla Starego Przymierza - zaczynając od kultu w Świątyni Jerozolimskiej, poprzez przepisy Tory, jej moralność, zapowiedzi mesjańskie i ich realizacja w Jezusie oraz obietnica ziemi dla Żydów. W tym ostatnim punkcie, Kościół nie traktuje współczesnego państwa Izrael jako wypełnienie biblijnych obietnic, chociaż uznał je dyplomatycznie na podstawie prawa każdego narodu do własnego terytorium. Co do "nigdy nie odwołanego przymierza", papież emeryt proponuje sformułowania Pisma Świętego, które uważa za bardziej precyzyjne: "dary łaski i wezwanie Boże są nieodwołalne" (Rz 11,29), ale też:
"Jeśli trwamy w cierpliwości,
wespół z Nim też królować będziemy.
Jeśli się będziemy Go zapierali,
to i On nas się zaprze" (2Tm 2,12)
co dotyczy wszystkich ludzi.
Ten tekst krytykowali niektórzy z progresywnych teologów katolickich, ale, co zaskakujące, w pewnym zakresie wziął go w obronę naczelny rabin Wiednia Arie Folger, co dało okazję do późniejszej wymiany listów i spotkania między nim a Benedyktem XVI. W książce znajdziemy tę korespondencję, jak również serię innych dokumentów dotyczących relacji chrześcijaństwo - judaizm. W ciekawy i pouczający sposób opowiada ona o tym, jak dzisiaj obie strony wzajemnie się oceniają, podkreślają wspólny fundament biblijny i starają się o przyjacielskie stosunki mimo głębokich różnic. Zachęcam do lektury.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz