środa, 14 stycznia 2026

Tomasz P. Terlikowski "Czy konserwatyzm ma przyszłość?"

Terlikowski już raz gościł na łamach tego bloga, pod poprzednim adresem, książką "Koniec Kościoła, jaki znacie". Tym razem wziął na warsztat temat filozofii konserwatywnej. Na początku sięga do początków, do tych, którzy uchodzą za jej ojców, a których uformował wielki wstrząs dziejowy - rewolucja francuska. Może zaskakiwać fakt, że bez niej Edmund Burke, Joseph de Maistre czy Francois Rene de Chateaubriand wcale nie byliby konserwatystami. Dalej autor wraca do współczesności, co jakiś czas jednak posiłkując się różnymi myślicielami, klasycznymi i współczesnymi (znalazł się tu również autor poprzednio omawianej książki, Gustave Thibon). I szkicuje dla konserwatystów zupełnie inną drogę niż tą, z którą są kojarzeni, proponując rozdział konserwatyzmu od: polaryzacji i wrogości wobec innych "plemion politycznych", populizmu i głosowania na polskie partie prawicowe, nacjonalizmu (poświęca przy tym sporo miejsca Dmowskiemu), nadziei na kontrrewolucję i "nowe średniowiecze". Duża część z tych pomysłów nie budzi mojej sympatii - jeśli konserwatyzm nie będzie walczył o Polskę katolicką, to na co mi taki konserwatyzm? Choć prawdą jest i to, że mimo takiej deklaracji, w jego wizji pozostaje np. sprzeciw wobec eutanazji czy postulat długofalowych działań pro-life (przy odcięciu się od niektórych polskich organizacji). Za coś bardzo ważnego uznaje wspieranie Ukrainy w obronie przed Rosją, której też poświęca sporo uwagi, analizując i potępiając współczesny "raszyzm" ("rosyjski faszyzm"). Robi to także w kontekście wcześniejszej (czasem trwającej) sympatii różnych europejskich partii prawicowych do Rosji.


Nawet jeśli w wielu miejscach nie zgadzamy się z tokiem myślenia autora, jeśli denerwują niektóre słabe i tanie argumenty np. przeciw Dmowskiemu, to lektura pozostaje bardzo ciekawa. Jej wartością jest obszerne cytowanie innych myślicieli, także tych, którym Terlikowski się sprzeciwia. Jego wywody mogą pobudzić nas do własnej refleksji na temat rozważanych problemów.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

Aldous Huxley "Brave New World"

This is one of the most famous classic dystopian novels, alongside Nineteen Eighty-Four by George Orwell . In my opinion—it's an even b...